Raashtrahittimes ब्यूरो: मुंबईतील ऐतिहासिक कामाठीपुरा परिसर सध्या एका वेगळ्याच उत्साहात न्हाऊन निघाला आहे. एकेकाळी रेड-लाईट एरिया म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या या भागात आता गणेशोत्सवाचा असा काही माहोल आहे की, येथे तब्बल ४५ सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळे मोठ्या थाटामाटात बाप्पाचे स्वागत करत आहेत. हे केवळ उत्सव नसून, या भागाची नकारात्मक प्रतिमा पुसून टाकण्याचा एक सामाजिक प्रयत्न ठरत आहे.
परंपरेचा वारसा आणि नव्या पिढीचा पुढाकार
कामाठीपुरातील गणेशोत्सव आता तिसऱ्या पिढीच्या हाती आला आहे. येथील तरुण, उच्चशिक्षित पिढी आता जुन्या प्रथा जपण्यासोबतच सामाजिक बदलाचे वारे वाहत आहे. व्यावसायिक लैंगिक कामगारांना सन्मानाने जगता यावे आणि त्यांना मुख्य प्रवाहात आणता यावे, यासाठी ही तरुण मंडळी सातत्याने प्रयत्नशील आहेत. उत्सवाच्या माध्यमातून सुरक्षित वातावरण निर्माण करण्याचा त्यांचा मानस आहे.
कामाठीपुरातील गणेशोत्सव हा केवळ धार्मिक कार्यक्रम नसून तो आमच्या अस्तित्वाचा आणि संघर्षाचा एक भाग आहे. आम्हाला या भागाची ओळख बदलायची आहे आणि आमची मुले आता त्या दिशेने पावले टाकत आहेत, असे स्थानिक रहिवाशांनी सांगितले.
पुनर्विकासाचे सावट आणि भविष्याची चिंता
मात्र, या उत्साहावर आता पुनर्विकासाचे (Redevelopment) सावट पसरले आहे. सरकारी आणि खासगी स्तरावर सुरू असलेल्या पुनर्विकासाच्या प्रस्तावामुळे या ऐतिहासिक मंडळांचे अस्तित्व धोक्यात येण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. जर हे पुनर्विकास प्रकल्प राबवले गेले, तर अनेक दशकांपासून चालत आलेल्या या गणेशोत्सवाच्या परंपरा आणि सामाजिक एकोपा टिकून राहील का, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे.
प्रमुख मुद्दे:
- कामाठीपुरात ४५ सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळांचा सक्रिय सहभाग.
- तरुण पिढीकडून सामाजिक सुधारणा आणि प्रतिमेत बदल घडवण्याचा प्रयत्न.
- पुनर्विकासाच्या प्रस्तावामुळे स्थानिक संस्कृती आणि उत्सवाच्या अस्तित्वावर प्रश्नचिन्ह.
- व्यावसायिक लैंगिक कामगारांच्या सन्मानासाठी गणेशोत्सवाचा वापर.
कामाठीपुरातील हा गणेशोत्सव केवळ बाप्पाच्या आगमनाचा उत्सव नसून, तो एका समाजाच्या पुनरुत्थानाचा आणि बदलाचा प्रवास आहे. या परंपरेला वाचवणे आता स्थानिक प्रशासन आणि मंडळांसमोर मोठे आव्हान ठरणार आहे.
